Eit dårleg alternativ

SKEPTISK: I helga var det alternativmesse i Grieghallen. Alternativrørsla fortener eit svært kritisk blikk, skriv Maria Dyrhol Sandvik. Biletet viser lykkesteinar og draumefangarar på messa.

Den einaste nettmobbaren som har stått fram i allmenta med fullt namn kjem frå alternativrørsla. Det er kanskje ikkje tilfeldig.

Det myldrar av menneske på Alternativmessa i Grieghallen, messa for alternativ medisin og livssyn. I eit hjørne står ein mann i inka-klede og spelar musikk. Det luktar røykjelse i heile hallen, og i buene sit healarar, kvantemedisinarar, og spåkoner. Ei dame i ei bod deler ut informasjonsbrosjyrar om UFO-ar. Her kan ein kjøpe steinar til å leggje under puta for betre søvn og indianske draumefangarar. Kvifor oppsøkjer så mange nordmenn det alternative?

Det er tru, og ikkje dokumentasjon tilbydarane av alternativ behandling baserer seg på, i krysspunktet mellom religion, sjølvutvikling og medisin. Det gjev kvar enkelt sjanse til å skape si eiga sanning, også sanningar som byggjer på overtru og konspirasjonsteoriar. Det kan vere ei dyrekjøpt erfaring.

 

Kvifor oppsøkjer så mange nordmenn det alternative?

 

Dersom healing ikkje verkar for deg, var det fordi du ikkje trudde sterkt nok. Og dersom du ikkje lukkast i livet, er det fordi du ikkje trur nok på deg sjølv. Objektive sanningar eksisterer ikkje for alternativrørsla. Dette får aller størst konsekvensar for dei som oppsøkjer rørsla for å få hjelp for sjukdommar.

Ein kjend representant for alternativ medisin, er tidlegare homøopat Rolf Erik Hanssen. Homøopati er ei behandlingsform med lite dokumentert effekt, som ofte går hand i hand med vaksinemotstand.

Hanssen var talsmann for vaksineaksjon.no då svineinfluen-saen herja som verst, og har ein særs dårleg måte å debattere på. I staden for å møte kritikk med motargument, vel Hanssen å forpeste nettdebatten med slibrig språkbruk, og ved å stemple kritikarar som «nazihorer» og «avskum». Han vart nytta av NRK som representant for vaksinemotstandarane i 2009, der han fekk skremme folk i beste sendetid. Han gjorde comeback då han stod fram som nettmobbar på same kanal i fjor haust.

Hanssen si metode er ikkje representativ for homøopatar, men vaksinemotstanden, og konspirasjonsteoriane, som mange alternative behandlarar delar, er farleg. Den har som ein alvorleg konsekvens at sjukdomar som polio no er på veg attende i Vesten.

På Alternativmessa finn eg fleire behandlingstilbod som smykkar seg med vitskapelege ord og uttrykk, noko som skulle tyde på at dei ville ønskje velkomne grundige, pålitelege analyser av eigne behandlingstilbod.

Eit eksempel er kvantemedisin, som er til stades på messa med mykje informasjonsmateriale. Kvantemedisinen hevdar at den har teknologi som kan kurere alle typar sjukdomar, smertefritt, og utan biverknader. Men det finnast lite dokumentasjon på at kvantemedisin kan kurere noko som helst.

NRK-programmet «Folkeopplysningen» dokumenterte Alternativrørsla sin tvilsame omgang med fakta.

Men i vår tid, då legevitskapen aldri har vore sterkare, søkjer stadig fleire nordmenn til det alternative. Mange tilbydarar av alternativ behandling driv ulovleg marknadsføring.

Ein kontroll i regi av Forbrukarombodet frå februar i år, syner at fleire behandlarar hevdar dei kan behandle alvorlege sjukdomar, som til dømes kreft. Det er eit grovt brot på marknadsføringslova, som særleg vernar om menneske i sårbare situasjonar. Det trengst strengare oppsyn med alternativbransjen, for å sikre at ingen lovar pasientar resultat dei ikkje kan levere.

Etter at den såkalla kvakksalvarlova vart fjerna i 2003, opna myndigheitene opp for samarbeid mellom det offentlege helsevesenet og alternativbehandlarar. Det er ein fordel så lenge mange faktisk oppsøkjer alternativbehandling. Både samtaleterapi og placeboeffekten er vitskapeleg anerkjende kjelder til helsegevinst. Helsevesenet er sjølvsagt også kritiske til kva som skal nyttast av alternativbehandling, akupunktur er eit døme.

Det er naudsynt å vere kritisk til bransjen, industrien og ideologien bak alternativrørsla, og ein bør spørje seg kvifor såpass mange menneske oppsøkjer slike tilbod. Både openheit for nye ting og vitelyst er positive eigenskapar, og utan desse hadde heller ikkje vitskapen eksistert. Men at så mange ikkje ser fordelen ved vitskapeleg metode, altså at noko skal kunne etterprøvast, er alvorleg.

 

Objektive sanningar eksisterer ikkje for alternativrørsla

 

Som sjølvutviklingsreiskap er nyreligiøsitet i verste fall skadeleg for menneske i sårbare situasjonar. Men som tilbydar av medisinsk behandling er alternativbevegelsen ein ikkjepåliteleg industri, som i visse tilfelle ikkje går av vegen for å utnytte desperate menneske.

Fredag var Prinsesse Märtha Louise, og englemakkar Elisabeth Nordeng, på messa for å halde foredrag og signere bøker. På TV 2 Nyheitskanalen morgonen etterpå, vedgjekk prinsessa at englefjørene ho tidlegare har påstått å finne overalt, sannsynlegvis berre er fuglefjør. Men fjøra var heller «symbol» på at englane finnast. Kanskje vedgjekk ho dette fordi ein professor tilbaud seg å ta ein DNA-test av «englefjøra»?

Tags:

Kommentarer